Эл агартуу

Педагогика

12 ЖЫЛДЫК БИЛИМ БЕРҮҮДӨ ЖАСАЛМА ИНТЕЛЛЕКТ ТЕХНОЛОГИЯЛАРЫ ЖАНА АДАМДЫК БААЛУУЛУКТАР

УДК 004.8

  • Жумаева А.Э. КР Агартуу министрлигинин алдындагы Республикалык педагогикалык кызматкерлердин квалификациясын жогорулатуу жана кайра даярдоо институту
Скачать PDF BibTeX RIS

Литература

  1. 1. Кыргыз макал-лакаптары / Түз. С. Закиров. – Фрунзе: Илим, 1982. – 384 б.
  2. 2. Boonstra L. Prompt Engineering боюнча киришүү (Introduction to Prompt Engineering) / L. Boonstra. – Google, 2024. – С. 61
  3. 3. Технологиянын маңызы технологиялык эмес (Das Wesen der Technik ist nichts Technisches). – 2007. – С. 310
  4. 4. Кыргыз Республикасынын Билим берүү стандарты (2024).
  5. 5. Google for Education: https://edu.google.com/
  6. 6. Тёркл Ш. Одиноки вместе: Почему мы ожидаем от технологий больше, чем друг от друга / Ш. Тёркл. – Москва: АСТ, 2019. – 544 с.
  7. 7. Коменский Я. А. Великая дидактика / Я. А. Коменский. – Москва: Педагогика, 1982. – 144 с.
  8. № 4-5, 2026 Эл агартуу DOI:10.34855/elagartuu2026.4-5
  9. Илимий-педагогикалык жана методикалык журнал
  10. 60
  11. 8. Ишекеев Н.И. Интерактивдик жана санариптик окутуунун жалпылыктары / Н.И. Ишекеев, Г.К. Борубекова // Эл агартуу. Б., 2025. – №2, DOI: 10.34855/ELAGARTUU2025. 9. Дейл Э. Санариптик коопсуздук жана кибер этика боюнча билим берүү / Э. Дейл. – Санариптик технологиялар борбору. – Лондон, 2020. 10. Карабекова М.Т. Коомдук сабаттуулукту калыптандырууда маалыматтык технологиялардын ролу / М. Т. Карабекова, Б. К. Абдраимов. –Билим жана Илим министрлигинин басмасы. – Б., 2019 11. Назарбаева С. Санариптик сабаттуулукту калыптандырууда компетенттүүлүккө багытталган окутуунун ролу / С. Назарбаева // "Билим берүү жана инновация" журналы. – Б., 2022. – №5 (3). – С. 25-30.

Название на других языках

12 ЖЫЛДЫК БИЛИМ БЕРҮҮДӨ ЖАСАЛМА ИНТЕЛЛЕКТ ТЕХНОЛОГИЯЛАРЫ ЖАНА АДАМДЫК БААЛУУЛУКТАР

Бул макалада жасалма интеллекттин тез өнүгүү шартында 12 жылдык билим берүү системасында адам факторунун орду комплекстүү түрдө талданат. Санариптик трансформациянын билим берүүгө тийгизген таасири, ошондой эле жасалма интеллект технологияларын окуу процессине илимий-педагогикалык негизде интеграциялоонун мүмкүнчүлүктөрү каралат. Макалада санариптештирүү билим берүүнүн мазмунун, окутуу ыкмаларын жана уюштуруу формаларын модернизациялоого өбөлгө түзөрү белгиленет, бирок ошол эле учурда билим берүүнүн негизги максаты — чыгармачыл, сынчыл ой жүгүрткөн, жоопкерчиликтүү жана санариптик сабаттуу инсанды калыптандыруу экендиги баса белгиленет. Эл аралык тажрыйбага жана Кыргыз Республикасынын билим берүү системасында жүргүзүлүп жаткан реформаларга таянып, адам менен жасалма интеллекттин бири-бирин толуктап турган өз ара байланышы талданат. Ошондой эле технологияларды аң-сезимдүү, этикалык жана натыйжалуу колдонууга багытталган билим берүү модели сунушталат. Бул модель окуучулардын компетенттүүлүгүн өнүктүрүүгө жана заманбап коомдун талаптарына жооп берген инсанды калыптандырууга өбөлгө түзөт.

Жасалма интеллект, адам фактору, санариптештирүү, компетенттүүлүк, чыгармачылык, санариптик сабаттуулук, инновация, инсандык өнүгүү, билим берүү, акылдуу инсан.

ТЕХНОЛОГИИ ИСКУССТВЕННОГО ИНТЕЛЛЕКТА И ЧЕЛОВЕЧЕСКИЕ ЦЕННОСТИ В СИСТЕМЕ 12-ЛЕТНЕГО ОБРАЗОВАНИЯ

В данной статье проводится комплексный анализ значения человеческого фактора в системе 12-летнего образования в условиях стремительного развития технологий искусственного интеллекта. Особое внимание уделяется роли педагога и обучающегося в условиях цифровой трансформации образования, а также возможностям интеграции технологий искусственного интеллекта в образовательный процесс на основе научно обоснованных и педагогически выверенных подходов. Подчеркивается, что цифровизация и развитие искусственного интеллекта способствуют модернизации содержания, методов и форм обучения, однако не заменяют основную цель образования — формирование творческой, критически мыслящей, ответственной и цифрово грамотной личности. На основе анализа международного опыта и современных реформ системы образования Кыргызской Республики рассматривается взаимодополняющая роль человека и искусственного интеллекта в образовательной среде. В статье также предлагается модель обучения, ориентированная на осознанное, этичное и эффективное использование цифровых технологий, что способствует развитию устойчивых компетенций учащихся и их подготовке к требованиям современного общества

искусственный интеллект, человеческий фактор, цифровизация, компетентность, творчество, критическое мышление, цифровая грамотность, инновации, личность, образование, этика технологий.

ARTIFICIAL INTELLIGENCE TECHNOLOGIES AND HUMAN VALUES IN THE 12-YEAR EDUCATION SYSTEM

This article examines the significance of the human factor in the 12-year education system in the era of artificial intelligence and explores the possibilities of integrating artificial intelligence technologies into the educational process through scientific and pedagogical approaches. It argues that although the development of digital technologies contributes to the modernization of educational content and teaching methods, the primary goal of education remains the development of creative, critically thinking, responsible, and digitally literate individuals. Drawing on international experience and the educational reforms of the Kyrgyz Republic, the article analyzes the complementary roles of humans and artificial intelligence and proposes an educational model aimed at the conscious, responsible, and ethical use of AI technologies.

Artificial intelligence, human factor, digitalization, competence, creativity, digital literacy, innovation, personality development, education, intelligent individual.

DOI
https://doi.org/10.34855/elagartuu2026.4-5

Как цитировать

Жумаева А.Э. 12 ЖЫЛДЫК БИЛИМ БЕРҮҮДӨ ЖАСАЛМА ИНТЕЛЛЕКТ ТЕХНОЛОГИЯЛАРЫ ЖАНА АДАМДЫК БААЛУУЛУКТАР. Эл агартуу. 2026. С. 56–60. https://doi.org/10.34855/elagartuu2026.4-5