Эл агартуу

Педагогика

УЛУТТУК ДЕМ, ДҮЙНӨЛҮК БИЙИКТИК, «УҢГУ ЖОЛУ» БААЛУУЛУКТАРЫ ЖАНА ЖАРАНДЫК ИДЕНТТҮҮЛҮК КОНТЕКСТИНДЕ ӨЗҮН ТААНУУНУН КАЛЫПТАНЫШЫ: ИНТЕГРАТИВДҮҮ ИЛИМИЙ ТАЛДОО

УДК 323.111

  • Калиев А. С. К.Ш.Токтомаматов атындагы эл аралык университети
Скачать PDF BibTeX RIS

Литература

  1. 1. Абдылдаев Н. Улуттук аң-сезим жана руханий баалуулуктардын калыптанышы / Н. Абдылдаев. — Бишкек: Илим, 2022
  2. 2. Айдаралиев А. Socio-philosophical analysis of education and identity strengthening in Kyrgyzstan / А. Айдаралиев, М. Мадалиев // Frontiers in Education. https://doi.org/10.3389/feduc.2024.1146784
  3. 3. Жээнбеков А. Глобалдык компетенттүүлүк жана заманбап билим берүү системасы / А. Жээнбеков // Кыргыз педагогикалык журнал. – 2024. №18 (2). – С. 44-59.
  4. 4. Касымбеков Э. Кыргыз философиясында инсан жана баалуулук маселеси / Э. Касымбеков. – Бишкек: МУК басмасы, 2022.
  5. 5. Kazarinova D. B. Political meanings, identity theory and the history of ideas / D. B. Kazarinova, A. A. Shirinyants // RUDN Journal of Political Science. – 2024. – №26 (4). – 597–604. doi.org/10.22363/2313-1438-2024-26-4-597-604
  6. 6. Kaliev A. Kyrgyzstan civil identity formation: Semantic phenomenon and interethnic relations / А. Kaliev // 2024. https://doi.org/10.54919/physics/56.2024.255
  7. 7. Мырзабаева Г. Маданий коммуникация жана инсандык иденттүүлүк / Г. Мырзабаева // Илимий изилдөөлөр журналы. – 2024. №9 (1). – С. – 77–92.
  8. 8. Morozova T. Educational mechanisms of civic identity formation / Т. Morozova, V. Melnikov // Philosophy of Education, 2024. – №40 (1). – С. 1–15. https://doi.org/10.15372/PHE20240401
  9. 9. Мчедлова М.М. Гражданская идентичность: разнообразие смыслов и достижение солидарности / М.М. Мчедлова, О.Л. Саркисян // Вестник Российского университета дружбы народов. Серия: Политология. - 2021. - Т. 23. – №4. – C. 648-658. doi: 10.22363/2313-1438-2021-23-4-648-658
  10. 10. Nusubalieva E. Civic identity of youth as an important element of sociocultural transformation / E. Nusubalieva // Social & Legal Studios. – 2023. – №6 (4), Р. – 145–154. https://doi.org/10.32518/sals4.
  11. 11. Иманалиев Т. Инсандык өнүгүү жана социалдык адаптация процесстери / Т. Иманалиев – Бишкек, 2021. – Кыргыз билим берүү академиясы
  12. 12. Petrovska I. Civic identity formation in cultural transformation / I. Petrovska // Journal of Social and Political Studies, 2024. – № 12 (1). – Р. 225–249. https://doi.org/10.32626/2227-6246.2024-64.225-249 (2024).
  13. 13. Осмонова Ч. Көп маданияттуу коомдо жарандык идентичтүүлүк / Ч. Осмонова // Социалдык илимдер журналы. – Б., 2021. – №6 (3). – С. 101-115.
  14. 14. Сыдыков Б. Руханий баалуулуктар жана заманбап коом / Б. Сыдыков. – Бишкек: Университет басмасы, 2023
  15. 15. Токтомаматов К. Улуттук баалуулуктар жана билим берүү системасы / К. Токтомаматов // Педагогика жана психология. – Б., 2023. – №12 (4). – С. 23-38.
  16. 16. Yerzhanova A. Value orientations in global society / А. Yerzhanova, G. Kenzhegulova, S. Omarova // Philosophies. – №7 (6). – С. 129. https://doi.org/10.3390/philosophies7060129

Название на других языках

УЛУТТУК ДЕМ, ДҮЙНӨЛҮК БИЙИКТИК, «УҢГУ ЖОЛУ» БААЛУУЛУКТАРЫ ЖАНА ЖАРАНДЫК ИДЕНТТҮҮЛҮК КОНТЕКСТИНДЕ ӨЗҮН ТААНУУНУН КАЛЫПТАНЫШЫ: ИНТЕГРАТИВДҮҮ ИЛИМИЙ ТАЛДОО

Макалада улуттук дем, дүйнөлүк бийиктик жана «Уңгу жолу» концептуалдык-баалуулук тутумдарынын заманбап инсандык өзүн таануу процессине тийгизген таасири комплекстүү илимий талдоого алынат. Изилдөөнүн негизги максаты — глобалдашуу шарттарында калыптанып жаткан көп катмарлуу иденттүүлүк мейкиндигинде инсандын руханий-баалуулук багыттарын аныктоочу факторлордун өз ара байланышын теориялык жактан негиздөө жана системалаштыруу болуп саналат. Методологиялык негиз катары философиялык антропология, аксиологиялык анализ, цивилизациялык салыштыруу жана системалык-структуралык ыкмалар колдонулду. Мындай ыкмалар улуттук маданий коддор менен универсалдуу гуманисттик баалуулуктардын өз ара интеграциясын талдоого мүмкүнчүлүк берди. Ошондой эле өзүн таануу феномени социалдык-психологиялык гана процесс катары эмес, баалуулукка негизделген көп деңгээлдүү руханий-коомдук трансформация катары каралды. Жарандык иденттүүлүктү инсандын мамлекетке таандыктыгы гана эмес, анын баалуулук системасы, маданий өзүн таануу деңгээли жана глобалдык коомдогу активдүү катышуусу менен байланышкан көп деңгээлдүү феномен катары кароого мүмкүнчүлүк берет. Улуттук дем ички руханий өзөктү камсыз кылса, дүйнөлүк бийиктик глобалдык интеграцияны шарттайт, ал эми «Үңгу жолу» бул эки деңгээлдин ортосундагы баалуулук менен тең салмактуулукту камсыз кылат. Макалада сунушталган теориялык модель заманбап гуманитардык илимдердеги иденттүүлүк, баалуулук системалары жана маданий интеграция теорияларын толуктап, улуттук жана глобалдык деңгээлдеги руханий-баалуулук өз ара байланыштарын түшүндүрүүгө жаңы методологиялык мүмкүнчүлүктөрдү карайт.

Уңгу жолу, улуттук дем, дүйнөлүк бийиктик, баалуулуктар, өзүн таануу, иденттүүлүк, аксиология, маданий интеграция.

НАЦИОНАЛЬНЫЙ ДУХ, МИРОВОЙ ГОРИЗОНТ, ЦЕННОСТИ «УНГУ ЖОЛУ» И ФОРМИРОВАНИЕ САМОПОЗНАНИЯ В КОНТЕКСТЕ ГРАЖДАНСКОЙ ИДЕНТИЧНОСТИ: ИНТЕГРАТИВНЫЙ НАУЧНЫЙ АНАЛИЗ

В данной статье проводится комплексный научный анализ влияния концептуально-ценностных систем «Улуттук дем» (национальный дух), «Дүйнөлүк бийиктик» (мировая перспектива) и «Уңгу жолу» на современный процесс самопознания личности. Основная цель исследования заключается в теоретическом обосновании и систематизации взаимосвязи факторов, определяющих духовно-ценностные ориентации личности в условиях формирования многослойного идентификационного пространства в эпоху глобализации. Методологическую основу исследования составляют философская антропология, аксиологический анализ, цивилизационный сравнительный подход и системно-структурный метод. Данные подходы позволили рассмотреть интеграцию национальных культурных кодов и универсальных гуманистических ценностей. Кроме того, феномен самопознания интерпретируется не только как социально-психологический процесс, но и как многоуровневая духовно-социальная трансформация, основанная на системе ценностей. Гражданская идентичность рассматривается не только как принадлежность индивида к государству, но и как многомерный феномен, связанный с ценностными ориентациями, культурной самоидентификацией и активным участием в глобальном обществе. В данном контексте «национальный дух» обеспечивает сохранение внутреннего духовного ядра, «мировая перспектива» способствует глобальной интеграции, а концепция «Уңгу жолу» выступает как балансирующая ценностная система, гармонизирующая эти два измерения. Предлагаемая теоретическая модель расширяет современные гуманитарные представления об идентичности, системах ценностей и культурной интеграции, открывая новые методологические возможности для анализа взаимосвязи национальных и глобальных духовно-ценностных процессов.

Уңгу жолу, национальный дух, мировая перспектива, ценности, самопознание, идентичность, аксиология, культурная интеграция.

NATIONAL SPIRIT, GLOBAL HORIZON, “UNGU JOLU” VALUES, AND THE FORMATION OF SELF-AWARENESS IN THE CONTEXT OF CIVIC IDENTITY: AN INTEGRATIVE SCIENTIFIC ANALYSIS

This article provides a comprehensive scientific analysis of the influence of the conceptual-value systems of National Spirit, Global Outlook, and the “Ungu Jolu” framework on the contemporary process of self-awareness. The main objective of the study is to theoretically substantiate and systematize the interrelation of factors that determine an individual’s spiritual and value orientations within the increasingly multilayered identity space formed under conditions of globalization. The methodological foundation of the research is based on philosophical anthropology, axiological analysis, civilizational comparison, and a systemic-structural approach. These methods enabled the examination of the integration between national cultural codes and universal humanistic values. In addition, the phenomenon of self-awareness is interpreted not merely as a socio-psychological process but as a multi-level spiritual and social transformation grounded in value systems. Civic identity is considered not only as an individual’s affiliation with the state, but as a multi-dimensional phenomenon connected to value orientation, cultural self-identification, and active participation in global society. Within this framework, National Spirit ensures the preservation of the internal spiritual core, Global Outlook facilitates global integration, while the “Ungu Jolu” concept serves as a balancing value system that harmonizes these two dimensions. The theoretical model proposed in this article enriches contemporary humanities theories of identity, value systems, and cultural integration, offering new methodological perspectives for understanding the interrelation between national and global spiritual-value dimensions

Ungu Jolu, National Spirit, Global Outlook, values, self-awareness, identity, axiology, cultural integration.

DOI
https://doi.org/10.34855/elagartuu2026.4-5

Как цитировать

Калиев А. С. УЛУТТУК ДЕМ, ДҮЙНӨЛҮК БИЙИКТИК, «УҢГУ ЖОЛУ» БААЛУУЛУКТАРЫ ЖАНА ЖАРАНДЫК ИДЕНТТҮҮЛҮК КОНТЕКСТИНДЕ ӨЗҮН ТААНУУНУН КАЛЫПТАНЫШЫ: ИНТЕГРАТИВДҮҮ ИЛИМИЙ ТАЛДОО. Эл агартуу. 2026. С. 61–65. https://doi.org/10.34855/elagartuu2026.4-5