КЫРГЫЗСТАНДЫН АЗЫРКЫ ГЕОГРАФИЯСЫ: МЕКТЕПТЕ САБАК ӨТҮҮДӨ САНАРИПТИК ТЕХНОЛОГИЯЛАРДЫ, STEM-МАМИЛЕНИ ЖАНА ФУНКЦИОНАЛДЫКСАБАТТУуЛУКТУ ИНТЕГРАЦИЯЛОО
УДК 373.1.02:91
Литература
- 1. Кыргыз Республикасында мектепте жалпы орто билим берүүнүн Мамлекеттик билим берүү стандарты (Кыргыз Республикасынын Министрлер Кабинетинин 2022-жылдын 22-июлундагы № 393 Токтому менен бекитилген, 2025-жылдагы өзгөртүүлөрү менен). – Бишкек, 2022.
- 2. Кыргыз Республикасынын «Билим берүү жөнүндө» Мыйзамы (жаңы редакциясы). – Бишкек, 2023.
- 3. Международная программа PISA: Методические рекомендации по формированию функциональной грамотности учащихся естественно-научного цикла. – М.: Институт стратегии развития образования РАО, 2021.
- 4. Гендерные подходы в педагогике: STEM и инклюзивное образование в общеобразовательной школе / Под ред. А. Сасыкуловой. – Бишкек: Элим, 2023.
- 5. Использование геоинформационных систем и 3D-моделирования в школьном курсе географии: Методическое пособие для учителей. – Бишкек: КАО, 2024.
- 6. Концепция непрерывного экологического образования и продвижения «Зеленой экономики» в Кыргызской Республике. – Бишкек: Минприроды КР, 2022.
- 7. Критериальное оценивание в современной школе: Методическое руководство по внедрению диагностического, формативного и суммативного оценивания. – Бишкек: БГУ, 2024.
Название на других языках
КЫРГЫЗСТАНДЫН АЗЫРКЫ ГЕОГРАФИЯСЫ: МЕКТЕПТЕ САБАК ӨТҮҮДӨ САНАРИПТИК ТЕХНОЛОГИЯЛАРДЫ, STEM-МАМИЛЕНИ ЖАНА ФУНКЦИОНАЛДЫК САБАТТУуЛУКТУ ИНТЕГРАЦИЯЛОО
Макалада Кыргыз Республикасынын Мамлекеттик билим берүү стандартынын (2022–2025-жж.) заманбап талаптарына ылайык мектептерде Кыргызстандын географиясын окутуу системасын модернизациялоонун актуалдуу маселелери кеңири изилденет. Билим берүүнүн салттуу репродуктивдүү моделинен компетенттүүлүккө негизделген мамилеге өтүү жолдору каралып, окуучулардын функционалдык сабаттуулугун жана географиялык маданиятын калыптандыруунун натыйжалуу куралдары илимий негизде далилденген. Өзгөчө көңүл окуу процессине жаңы санариптик технологияларды (геомаалыматтык системалар (ГИС), 3D моделдөө, жасалма интеллект) интеграциялоого, «жашыл экономика» принциптерин жана STEM-усулдарын киргизүүнүн методикалык өзгөчөлүктөрүнө бурулган. Ошондой эле макалада география мугалимдеринин кесиптик чеберчилигин, санариптик көндүмдөрүн жана предметтик компетенцияларын туруктуу жогорулатуу боюнча практикалык сунуштар берилген. Изилдөөнүн жыйынтыктары ата мекендик билим берүүнүн сапатын арттырууга багытталган.
географияны окутуунун методикасы, Кыргызстандын географиясы, Мамлекеттик билим берүү стандарты, функционалдык сабаттуулук, МКТ - компетенттүүлүк, рельефти 3D моделдөө, жасалма интеллект, жашыл экономика, STEM - мамиле, критерийге негизделген баалоо.
СОВРЕМЕННАЯ ГЕОГРАФИЯ КЫРГЫЗСТАНА: ИНТЕГРАЦИЯ ЦИФРОВЫХ ТЕХНОЛОГИЙ, STEM-ПОДХОДА И ФУНКЦИОНАЛЬНОЙ ГРАМОТНОСТИ В ПРОЦЕССЕ ПРЕПОДАВАНИЯ В ШКОЛЕ
В статье подробно исследуются актуальные вопросы модернизации системы обучения географии Кыргызстана в школах в соответствии с современными требованиями Государственного образовательного стандарта Кыргызской Республики (2022–2025 гг.). Рассматриваются пути перехода от традиционной репродуктивной модели образования к компетентностному подходу, а также научно обоснованы эффективные инструменты формирования функциональной грамотности и географической культуры учащихся. Особое внимание уделено интеграции в учебный процесс новых цифровых технологий (геоинформационные системы (ГИС), 3D-моделирование, искусственный интеллект), а также методическим особенностям внедрения принципов «зеленой экономики» и STEM-методов. Кроме того, в статье представлены практические рекомендации по постоянному повышению профессионального мастерства, цифровых навыков и предметных компетенций учителей географии. Результаты исследования направлены на повышение качества отечественного образования.
методика преподавания географии, география Кыргызстана, Государственный образовательный стандарт, функциональная грамотность, ИКТ-компетентность, 3D-моделирование рельефа, искусственный интеллект, зеленая экономика, STEM-подход, критериальное оценивание.
MODERN GEOGRAPHY OF KYRGYZSTAN: INTEGRATION OF DIGITAL TECHNOLOGIES, STEM EDUCATION, AND FUNCTIONAL LITERACY IN SCHOOL GEOGRAPHY TEACHING
The article explores in detail the pressing issues of modernizing the system of teaching the geography of Kyrgyzstan in schools in accordance with the modern requirements of the State Educational Standard of the Kyrgyz Republic (2022–2025). The pathways for transitioning from the traditional reproductive model of education to a competence-based approach are examined, and effective tools for developing students' functional literacy and geographical culture are scientifically substantiated. Special attention is paid to the integration of new digital technologies into the educational process (geographic information systems (GIS), 3D modeling, artificial intelligence), as well as the methodical specifics of introducing "green economy" principles and STEM methods. Furthermore, the article provides practical recommendations for the continuous professional development, enhancement of digital skills, and subject competencies of geography teachers. The findings of the study aim to improve the quality of domestic education.
geography teaching methodology, geography of Kyrgyzstan, State Educational Standard, functional literacy, ICT competence, 3D relief modeling, artificial intelligence, green economy, STEM approach, criterion-based assessment.