КЫРГЫЗ ТИЛИ САБАГЫНДА STEM ЖАНА ТРАНСДИСЦИПЛИНАРДЫК ЫКМАЛАРДЫ ИНТЕГРАЦИЯЛОО: ОКУУ ЖАНА ТҮШҮНҮҮ КӨНДҮМДӨРҮН ӨНҮКТҮРҮҮ ЖАНА ЖРТга ДАЯРДОО
УДК 373.5.016:811.512.122
Литература
- 1. 12 жылдык мектептик билим берүүгө өтүү концепциясы бекитилди: сайт. [Электронный ресурс] – Режим доступа: https://edu.gov.kg/posts/3614/
- 2. Касмалиева Г.Б. Улуттук чүкө оюндарынын математика сабагы менен айкалышы жана stem-билим берүү менен байланышы / Г.Б. Касмалиева, Б.Т. Тултуков, К.Д. Сабаева // И. Арабаев атындагы КМУнун жарчысы. – 2025, №1/2. – 446-б.
- 3. Алымова А. К. Кыргыз тилин окутуунун заманбап усулдары жана интерактивдүү технологиялар / А. К. Алымова. — Бишкек: Илим, 2018. — 145-б.
- 4. Бекбоев И. Б. Мектепте инсанга багытталган билим берүү технологиялары / И. Б. Бекбоев. — Ош: Китеп дүйнөсү, 2021. — 210-б.
- 5. Джонсон Д. Интегрированное обучение и концепция STEM в орто мектептерде (Котормо) / Д. Джонсон. — Алматы: Мектеп, 2020. — 98 с.
- 6. Мамытов А. М. Жалпы республикалык тестке даярдоонун методологиялык негиздери: Окуу жана түшүнүү / А. М. Мамытов — Бишкек: Кут билим, 2023. — 180 б.
- 7. Исаков Т. Э. Трансдисциплинардык ыкма — келечектин билим берүү модели / Т. Э. Исаков // Педагогикалык илимдер журналы. — 2024. — №3. — Б. 45-52.
Название на других языках
КЫРГЫЗ ТИЛИ САБАГЫНДА STEM ЖАНА ТРАНСДИСЦИПЛИНАРДЫК ЫКМАЛАРДЫ ИНТЕГРАЦИЯЛОО: ОКУУ ЖАНА ТҮШҮНҮҮ КӨНДҮМДӨРҮН ӨНҮКТҮРҮҮ ЖАНА ЖРТга ДАЯРДОО
Макалада кыргыз тили сабагында STEM (илим, технология, инженерия жана математика) жана трансдисциплинардык ыкмаларды интеграциялоо аркылуу окуучулардын тез окуу, текстти талдоо жана окуганын түшүнүү көндүмдөрүн өнүктүрүү маселелери каралат. Изилдөөнүн жүрүшүндө Жалпы республикалык тестирлөөгө (ЖРТ) даярдануунун алкагында окуучулар арасында жүргүзүлгөн социалдык сурамжылоонун жыйынтыктары, ошондой эле класстан класска көчүрүү сынактарынын окуу жана сүйлөө субтесттери боюнча алынган көрсөткүчтөр талдоого алынган. Изилдөөнүн негизинде STEM жана трансдисциплинардык ыкмаларга таянган методикалык колдонмо иштелип чыгып, анын окуучулардын функционалдык сабаттуулугун, аналитикалык ой жүгүртүүсүн жана окуу түшүнүгүн өнүктүрүүдөгү натыйжалуулугу эксперименттик жол менен текшерилген. Алынган жыйынтыктар аталган ыкмалардын кыргыз тилин окутуу процессинде окуучулардын окуу жетишкендиктерин жогорулатууга өбөлгө түзөрүн көрсөттү.
STEM, трансдисциплинардык ыкма, окуу жана түшүнүү, Жалпы республикалык тестирлөө (ЖРТ), илимий-популярдуу тексттер, интеграция, тез окуу, функционалдык сабаттуулук, предметтер аралык байланыш.
ИНТЕГРАЦИЯ STEM- И ТРАНСДИСЦИПЛИНАРНЫХ ПОДХОДОВ НА УРОКАХ КЫРГЫЗСКОГО ЯЗЫКА: РАЗВИТИЕ НАВЫКОВ ЧТЕНИЯ, ПОНИМАНИЯ И ПОДГОТОВКА К ОРТ
В статье рассматриваются вопросы развития навыков скорочтения, анализа текста и понимания прочитанного у учащихся посредством интеграции STEM-подхода (наука, технологии, инженерия и математика) и трансдисциплинарного подхода на уроках киргизского языка. В рамках подготовки к Общереспубликанскому тестированию (ОРТ) проведён анализ результатов социологического опроса среди учащихся, а также итогов переводных экзаменов (субтестов по чтению и говорению). На основе проведённого исследования разработано и апробировано методическое пособие, направленное на совершенствование читательской грамотности обучающихся. Эффективность предложенной методики обоснована с научно-педагогической точки зрения и подтверждена результатами экспериментальной работы. Полученные данные свидетельствуют о том, что интеграция STEM- и трансдисциплинарного подходов способствует повышению уровня понимания текста, развитию аналитического мышления и формированию функциональной грамотности учащихся.
STEM, трансдисциплинарный подход, чтение и понимание текста, Общереспубликанское тестирование (ОРТ), научно-популярные тексты, интеграция, скорочтение, функциональная грамотность, межпредметные связи.
INTEGRATION OF STEM AND TRANSDISCIPLINARY APPROACHES IN KYRGYZ LANGUAGE CLASSES: DEVELOPING READING AND COMPREHENSION SKILLS AND GRT (NRT) PREPARATION
The article examines the issues of enhancing students' speed reading, text analysis, and reading comprehension skills through the integration of the STEM (science, technology, engineering, and mathematics) approach and the transdisciplinary method in Kyrgyz language classes. In the framework of preparing for the National Scholarship Test (GRT/NRT), an analysis of the results of a social survey conducted among students was carried out, as well as the outcomes of grade-to-grade promotion exams (reading and speaking subtests). The effectiveness of the experimentally developed methodological manual is substantiated from a scientific and pedagogical perspective.
STEM, transdisciplinary approach, reading and comprehension, GRT (NRT), popular science texts, integration, speed reading, interdisciplinary connection.