КЫРГЫЗСТАНДАГЫ БИЛИМ БЕРҮҮ ЧӨЙРӨСҮНДӨ МУГАЛИМДЕРДИН БААЛУУЛУККА БАГЫТТАЛГАН ЖАНА ЭТНОМАДАНИЙ КОМПЕТЕНТТҮҮЛҮГҮН КАЛЫПТАНДЫРУУ
УДК 371.37.068
Литература
- 1. Арутюнов С.А. Народы и культуры: Развитие и взаимодействие / С.А. Арутюнов. – М., 2000. 2. Арутюнян Ю.В. Этносоциология / Ю.В. Арутюнян, Л.М. Дробижева, А.А. Сусоколов. – М.: 2000. 3. Морфология культуры. Структура и динамика / Г.А.Аванесова, В.Г.Бабакова, Э.В.Быкова и др. Учебное пособие для вузов. – М.: Наука, 2005. – 286 с. 4. Чебоксаров Н.Н., Чебоксарова И.А. Народы, расы, культуры / Н.Н. Чебоксаров, И.А. Чебоксарова. – М.: 2004.
- 5. Кыргыз Республикасынын "Улуттук дем - дүйнөлүк бийиктик" уңгу жолу: URL: https://cbd.minjust.gov.kg/18-11/edition/23328/kg.- 6. Балалык: URL: https://balalyk.edu.gov.kg/accelerator - 7. "Алтын казык” - билим берүүнү жакшыртууга багытталган мамлекеттик программа: URL: https://kutbilim.kg/analytics/inner/altyn-kazyk-okuu-programmasy-tolugu-menen-zg-r-t/ -
Название на других языках
КЫРГЫЗСТАНДАГЫ БИЛИМ БЕРҮҮ ЧӨЙРӨСҮНДӨ МУГАЛИМДЕРДИН БААЛУУЛУККА БАГЫТТАЛГАН ЖАНА ЭТНОМАДАНИЙ КОМПЕТЕНТТҮҮЛҮГҮН КАЛЫПТАНДЫРУУ
Бул макалада билим берүүнүн жаңыланган мамлекеттик стандартынын негизинде мугалимдин кесиптик компетенттүүлүгүн жана баалуулукка багытталган окутууну өнүктүрүүнүн актуалдуу маселелери каралат. Заманбап коом мугалимден предметтик билим менен катар окуучулардын инсандык сапаттарын калыптандырууга, улуттук жана жалпы адамзаттык баалуулуктарды окуу процессине натыйжалуу интеграциялоого жөндөмдүү болууну талап кылат. Ушуга байланыштуу мекенчилдик, чынчылдык, адилеттүүлүк, жоопкерчилик, боорукердик, эмгекчилдик, жаратылышка аяр мамиле жана туруктуу өнүгүү принциптерин ар бир сабактын мазмунуна ылайык колдонуу зарылчылыгы белгиленет. Ошондой эле мамлекеттик стандартта аныкталган социалдык-коммуникациялык, маалыматтык-санариптик, эмоционалдык-инсандык жана үзгүлтүксүз өнүгүү компетенттүүлүктөрүн калыптандыруунун мааниси талданат. Айрыкча кызматташтык, насаатчылык, көп түрдүүлүктү кабыл алуу, маалыматтык, санариптик жана жасалма интеллект сабаттуулугу, өзүн таануу, эмоционалдык интеллект, ден соолук маданияты, функционалдык сабаттуулук, сынчыл ой жүгүртүү көндүмдөрүн өнүктүрүү бүгүнкү күндүн башкы талаптарынын бири экендиги негизделет. Макалада окуучунун ар тараптуу өнүгүшүнө шарт түзгөн, мугалимдин үзгүлтүксүз кесиптик өсүүсүн колдогон жана чыгармачыл, жоопкерчиликтүү, демилгелүү Кыргызстандын жаранын тарбиялоого багытталган билим берүү чөйрөсүнүн мааниси ачып көрсөтүлөт.
компетенттүүлүк, баалуулукка багытталган билим берүү, этномаданий баалуулуктар, санариптик сабаттуулук, жасалма интеллект сабаттуулугу, функционалдык сабаттуулук, мугалимдин кесиптик өнүгүүсү, билим берүү.
ФОРМИРОВАНИЕ ЦЕННОСТНОЙ И ЭТНОКУЛЬТУРНОЙ КОМПЕТЕНТНОСТИ ПЕДАГОГОВ В ОБРАЗОВАТЕЛЬНОЙ СРЕДЕ КЫРГЫЗСКОЙ РЕСПУБЛИКИ
В статье рассматриваются актуальные вопросы развития профессиональной компетентности педагога и ценностно-ориентированного обучения в соответствии с обновлённым Государственным образовательным стандартом. Современное общество предъявляет к учителю высокие требования, предполагающие не только глубокие предметные знания, но и способность формировать личностные качества обучающихся, интегрируя национальные и общечеловеческие ценности в образовательный процесс. Особое внимание уделяется необходимости внедрения в содержание обучения таких базовых ценностей, как патриотизм, честность, справедливость, ответственность, доброжелательность, трудолюбие, бережное отношение к природе и принципы устойчивого развития. Анализируется значение формирования социальных и коммуникативных, информационно-цифровых, эмоционально-личностных компетенций, а также компетенций непрерывного развития. Подчеркивается важность развития информационной, цифровой и искусственно-интеллектуальной грамотности, навыков сотрудничества, наставничества, принятия многообразия, эмоционального интеллекта, культуры здоровья, функциональной грамотности, критического и креативного мышления. Обосновывается необходимость создания образовательной среды, способствующей всестороннему развитию личности обучающегося, непрерывному профессиональному росту педагога и воспитанию ответственного, самостоятельного, творческого и инициативного гражданина Кыргызской Республики.
компетентность, ценностно-ориентированное образование, этнокультурные ценности, цифровая грамотность, грамотность в области искусственного интеллекта, функциональная грамотность, профессиональное развитие педагога, образование.
DEVELOPING TEACHERS' VALUE-ORIENTED AND ETHNOCULTURAL COMPETENCE IN THE EDUCATIONAL ENVIRONMENT OF THE KYRGYZ REPUBLIC
This article examines current issues related to the development of teachers' professional competencies and value-oriented education within the framework of the updated State Educational Standard. Modern society requires teachers not only to possess strong subject knowledge but also to foster students' personal development by integrating national and universal human values into the teaching and learning process. The paper emphasizes the importance of incorporating such core values as patriotism, honesty, justice, responsibility, compassion, diligence, environmental awareness, and sustainable development into classroom instruction across all subjects. It also highlights the significance of developing social and communication, information and digital, emotional and personal, and lifelong learning competencies defined by the national educational standards. Particular attention is given to information literacy, digital literacy, artificial intelligence literacy, collaboration, mentoring, acceptance of diversity, emotional intelligence, health culture, functional literacy, and critical and creative thinking skills. The article substantiates the need to create an educational environment that supports students' holistic development, promotes teachers' continuous professional growth, and nurtures responsible, independent, creative, and socially active citizens of the Kyrgyz Republic
competency, value-oriented education, ethnocultural values, digital literacy, artificial intelligence literacy, functional literacy, teacher professional development, education.