ТАБИГЫЙ-ИЛИМИЙ ПРЕДМЕТТЕРДИ ОКУТУУДА УЧУРДУН ТАЛАБЫНА ЫЛАЙЫК САБАКТАРДЫ ПЛАНДАШТЫРУУ
УДК 37, 012.5 (575.2) (04)
Литература
- 1. Естественно-научная грамотность. Сборник эталонных заданий. Выпуски 1 и 2: учеб. пособие для общеобразовательных организаций / под ред. Г. С. Ковалёвой, А.Ю. Пентина. – М. ; СПб.: Просвещение, 2020, 2021.
- 2. Кыргыз Республикасын өнүктүрүүнүн Улуттук стратегиясы - 2018-2040-ж.ж. – Ноябрь 2018.
- 3. Кыргыз Республикасынын мектептик жалпы билим берүүнүн мамлекеттик стандарты. КР Министрлер кабинетинин 2025-жылдын 14-март, №431 токтому. https://kao.kg/wp- content/uploads/2025/06/
- 4. Cambridge Science 0893 программасынын структурасы www.cambridgeinternational.org/ISO9001, https://lowersecondary.cambridgeinternational.org).
- 5. Методические рекомендации 2021 (URL: http://skiv.instrao.ru) Банк заданий на платформе РЭШ. 6. Программа развития образования в Кыргызской Республике на 2021-2040 годы. Утверждена Постановлением Правительства КР от 4 мая 2021 года № 200 (6 раздел). https://edu.gov.kg/media/files/79a7d374-13e9-46f9-8cfb-adc82a51e46c.pdf
- 7. PISA Естественно-научная грамотность (спецификация и образцы заданий) ОЕСD 2021.
- 8. Кекеева Ч.О. “STEM предметтерин окутууда окуучулардын табигый-илимий сабаттуулугун калыптандыруу” / Ч.О. Кекеева // “Эл агартуу” журналынын атайын чыгарылышында – 190-194-бб. – 2023.
Название на других языках
ТАБИГЫЙ-ИЛИМИЙ ПРЕДМЕТТЕРДИ ОКУТУУДА УЧУРДУН ТАЛАБЫНА ЫЛАЙЫК САБАКТАРДЫ ПЛАНДАШТЫРУУ
Макалада Кыргызстандагы 12 жылдык билим берүүгө өтүүдө Кембридж эл аралык программасына багытталган табигый илимий предметтерди окутуунун методикасы каралган. Функционалдык сабаттуулуктун негизги компоненттеринин бири болгон табигый-илимий сабаттуулуктун компетенцияларын калыптандыруу ыкмалары көрсөтүлгөн. Табигый илимий предметтерди окутууда сабактарды 5Е жана 3С+1Е моделдери боюнча пландаштыруунун үлгүсү берилген. Коомдун жашоо сапаты, билим деңгээли, анын инновацияларга даярдыгы көбүнчө жарандардын табигый-илимий сабаттуулугунан көз каранды. Табигый илимий сабаттуулугу адамдын табият илимдерине тиешелүү маселелерди чечүүгө жөндөмдүүлүгү, анын табигый-илимий идеяларына, ачылыштарына жана технологияларына кызыгууга даярдыгы катары түшүндүрүлөт. Табигый-илимий сабаттуулук – илимий методдордун жардамы менен изилденип, такталып, байкоолорго жана эксперименттерге негизделген тыянактарга алып келүүчү реалдуу кырдаалдардагы көйгөйлөрдү табигый-илимий билимдерди колдонуу менен аныктоого болгон жөндөмдүүлүк. Ал тыянактар курчап турган дүйнөнү, адам баласынын ишмердүүлүгүнүн натыйжасында келип чыккан андагы өзгөрүүлөрдү түшүнүү жана тийиштүү чечимдерди кабыл алуу деп түшүнөбүз.
функционалдык сабаттуулук, табигый-илимий сабаттуулук, компонент, PISA изилдөөсү, илимий компетенциялар, контекст, кырдаал, сынчыл ойлом, креативдүү, 5Е жана 3С+1Е модели Кембриж технологиялары.
ПЛАНИРОВАНИЕ УРОКОВ В СООТВЕТСТВИИ С СОВРЕМЕННЫМИ ТРЕБОВАНИЯМИ В ПРЕПОДАВАНИИ ЕСТЕСТВЕННО-НАУЧНЫХ ПРЕДМЕТОВ
В статье рассматривается методика преподавания естественно-научных дисциплин в рамках Кембриджской международной программы в условиях перехода Кыргызской Республики на 12-летнюю систему школьного образования. Представлены подходы к формированию компетенций естественно-научной грамотности как одного из ключевых компонентов функциональной грамотности учащихся. Приводится пример планирования уроков естественно-научного цикла на основе моделей 5Е и 3С+1Е. Качество жизни общества, уровень образования и готовность к инновациям во многом зависят от уровня естественно-научной грамотности граждан. Естественно-научная грамотность рассматривается как способность человека объяснять явления окружающего мира с научной точки зрения, применять естественно-научные знания для решения практических задач, а также проявлять интерес к научным идеям, открытиям и технологиям. Она представляет собой способность выявлять проблемы в реальных жизненных ситуациях, исследовать их с использованием научных методов, формулировать обоснованные выводы на основе наблюдений и экспериментов. Такие выводы способствуют пониманию окружающего мира, изменений, происходящих в нём под воздействием человеческой деятельности, а также принятию обоснованных решений в различных жизненных ситуациях.
функциональная грамотность, естественно-научная грамотность, компонент, исследование PISA, научные компетенции, контекст, ситуация, критическое мышление, креативность, модели 5Е и 3С+1Е, Кембриджские образовательные технологии.
LESSON PLANNING IN ACCORDANCE WITH MODERN REQUIREMENTS IN TEACHING NATURAL SCIENCE SUBJECTS
The article examines the methodology of teaching natural science subjects according to the Cambridge International Curriculum in the context of the transition to 12-year education in Kyrgyzstan. Methods for developing scientific literacy competencies, which are a key component of functional literacy, are presented. An example of lesson planning for teaching natural science subjects using the "5E" and "3C+1E" models is provided. A society's quality of life, level of education, and readiness for innovation often depend on its citizens' natural and scientific literacy. Scientific literacy is defined as a person's ability to solve problems related to the natural sciences and their willingness to be interested in scientific ideas, discoveries, and technologies. Science literacy is the ability to use science knowledge to identify problems in real-life situations that can be studied scientifically, refined, and drawn to conclusions based on observations and experiments. We understand that these conclusions mean understanding the world around us, changes in it as a result of human activity, and making appropriate decisions.
functional literacy, natural-scientific literacy, component, PISA study, scientific competencies, context, situation, critical thinking, creative, 5E and 3C+1E model Cambridge technology.