КЫРГЫЗ-НОГОЙ ТАРЫХЫЙ-ФОЛЬКЛОРДУК БАЙЛАНЫШЫНЫН ИЗИЛДЕНИШ ТАРЫХЫ
УДК 398.3:82(575.2) (04)
Литература
- 1. “Манас”: Саякбай энциклопедиясы / А.Акматалиевдин жалпы редакциясы астында. – Б: “Принт Экспресс”, 2016. – 1260
- 2. “Манас” эпосунун сюжеттик-тематикалык көрсөткүчү. – 1. 4-китеп. – Бишкек: КТМУ, 2022. – 564 бет.
- 3. “Манас”: Сагымбай Орозбаков энциклопедиясы / А.Акматалиевдин жалпы редакциясы астында. – Б.: “Принт Экспресс”, 2015. – 1416
- 4. “Манас” энциклопедиясы 2-том. – Бишкек, 1995, 440 б.
- 5. Манас: Кыргыз элинин баатырдык эпосу, 1-китеп. С.Орозбаковдун варианты боюнча. КР УИАнын Адабият жана искусство институту. – Б.: “Кыргызстан”, 1995. – 586 б.
- 6. Манас: Кыргыз элинин баатырдык эпосу, 5-китеп. С.Орозбаковдун варианты боюнча. КР УИАнын Адабият жана искусство институту. – Б.: Кыргызстан, 2006. – 756 б.
- 7. Манас: Кыргыз элинин баатырдык эпосу, 8-9-китеп. С.Орозбаковдун варианты боюнча. КР УИАнын Адабият жана искусство институту. – Б.: Кыргызстан, 2014. – 806 б.
- 8. Манас: Баатырдык эпос. Багыш Сазановдун варианты боюнча. Түзгөн: З.Кулбаракова. – Б.: “Бийиктик плюс”, 2017. – 668 б.
- 9. “Манас”. Саякбай Каралаевдин айтуусунда / А.Акматалиевдин жалпы редакциясы астында. – Б.: “Принт Экспресс”, 2016. – 760
- 10. “Манас”. Шапак Рысмендеевдин айтуусунда / Түзгѳн: А.Жайнакова. – Б.: “Газета КG”, 2013. – 328
- 11. КР УИАнын Кол жазмалар фонду Инв. №1165., 9-дептер
- 12. “Манас” энциклопедиясы 1-том. – Бишкек, 1995, 440 б.
- 13. Кыдырбаева Р.З. Генезис эпоса «Манас». Ф.: Илим, 1980. 279 с.
- 14. Кулалиева К.О. Употребление этнонима «ногай» в эпосе «Манас» // Ногайлар: ХХI ВЕК. История, язык, культура.От историков – к грядущему. Материалы Второй международн. Научко-практич. Конференции. – Черкеск., 2016.
Название на других языках
КЫРГЫЗ-НОГОЙ ТАРЫХЫЙ-ФОЛЬКЛОРДУК БАЙЛАНЫШЫНЫН ИЗИЛДЕНИШ ТАРЫХЫ
Бул макалада «Манас» эпосундагы ногой этнониминин тарыхый, этномаданий жана көркөм-функционалдык өзгөчөлүктөрү талдоого алынып, ногой түшүнүгүн талдаган С.Мусаев, Р.Кыдырбаева, Б.Кебекова, К.Кулалиева ж.б. авторлордун эмгектерине обзор берилет. Алгач кыргыздар менен ногойлордун тарыхый жакындыгына сереп жасалып, эпосто берилиш өзгөчөлүктөрү эпикалык каарман, уруу, эл катары чагылдырылыш өзгөчөлүктөрү каралат. Бул маселелерди талдоодо С.Орозбаков, С.Каралаев, Б.Сазановдордун варианттары жетекке алынат. Жыйынтыгында “Манас” эпосундагы “ногой” термини эпикалык кейипкер, өзүнчө эл, уруу катары талдоодон улам этностук жалпылыктын символун, эпостун калыптанышындагы тарыхый катмарлардын түзүлүшүн, байыркы мезгилдердеги кыргыздарда борборлошкон күчтүү мамлекеттин чыгармада көркөм чагылдырылганы далилденет. Ногой этноними “Манас” эпосунун тарыхый эс тутумун, түрк элдеринин өз ара байланышын жана кыргыздардын эпикалык дүйнөтаанымын чагылдырган маанилүү атоолордон экени белгиленет.
кыргыз, ногой, эпос, тарых, эс тутум, эпикалык кейипкер, этноним, символ