ЗАМАНБАП БИЛИМ БЕРҮҮ СИСТЕМАСЫНДА ЖАЛПЫ АДАМЗАТТЫК БААЛУУЛУКТАР ЖАНА АДАМ УКУКТАРЫ: ЭЛ АРАЛЫК УКУКТУК АСПЕКТ
Литература
- 1. Бириккен Улуттар Уюму. Адам укуктарынын жалпы декларациясы. — 1948.
- 2. Бириккен Улуттар Уюму. Экономикалык, социалдык жана маданий укуктар жөнүндө эл аралык пакт. — 1966.
- 3. Committee on Economic, Social and Cultural Rights. General Comment No. 13: The Right to Education. — 1999.
- 4. Бириккен Улуттар Уюму. Баланын укуктары жөнүндө конвенция. —1989.
- 5. UNESCO. Convention against Discrimination in Education. — 1960.
- 6. Бириккен Улуттар Уюму. Ден соолугунун мүмкүнчүлүгү чектелүү адамдардын укуктары жөнүндө конвенция. — 2006.
- 7. Бириккен Улуттар Уюму. Аялдарга карата дискриминациянын бардык түрлөрүн жоюу жөнүндө конвенция. — 1979.
- 8. Committee on the Rights of the Child. General Comment No. 25 on children’s rights in relation to the digital environment. — 2021.
- 9. UNESCO. Guidance for generative AI in education and research. — 2023.
- 10. Кыргыз Республикасынын «Билим берүү жөнүндө» мыйзамы: сайт [Электронный ресурс] – Режим доступа: https://cbd.minjust.gov.kg/112665/edition/46645/kg (дата обращения 23.01.26).
Название на других языках
ЗАМАНБАП БИЛИМ БЕРҮҮ СИСТЕМАСЫНДА ЖАЛПЫ АДАМЗАТТЫК БААЛУУЛУКТАР ЖАНА АДАМ УКУКТАРЫ: ЭЛ АРАЛЫК УКУКТУК АСПЕКТ
Макалада заманбап билим берүү системасында жалпы адамзаттык баалуулуктарды жана адам укуктарын киргизүүнүн эл аралык укуктук негиздери талданат. Билим алуу укугу адамдын кадыр-баркы, теңдик, эркиндик, адилеттүүлүк жана басмырлоого жол бербөө принциптери менен тыгыз байланышта каралат. Изилдөөдө адам укуктарына негизделген билим берүүнүн теориялык жана практикалык аспектилери, инклюзивдүү билим берүүнүн өзгөчөлүктөрү, гендердик теңчилик маселелери, баланын кызыкчылыгын коргоо механизмдери жана санариптик билим берүү чөйрөсүндөгү укуктук тобокелдиктер талдоого алынат. Ошондой эле БУУнун, ЮНЕСКОнун жана башка эл аралык уюмдардын ченемдик документтеринин ролу каралат. Кыргызстан үчүн бул багыттагы негизги милдеттер окуу программаларын жаңылоо, мугалимдердин укуктук компетенттүүлүгүн жогорулатуу, билим берүү уюмдарында укуктук маданиятты калыптандыруу жана адам укуктарына негизделген билим берүү чөйрөсүн өнүктүрүү менен байланыштуу экендиги негизделет.
жалпы адамзаттык баалуулуктар, адам укуктары, билим алуу укугу, эл аралык укук, инклюзивдүү билим берүү, укуктук маданият, гендердик теңчилик.
ОБЩЕЧЕЛОВЕЧЕСКИЕ ЦЕННОСТИ И ПРАВА ЧЕЛОВЕКА В СОВРЕМЕННОЙ СИСТЕМЕ ОБРАЗОВАНИЯ: МЕЖДУНАРОДНО-ПРАВОВОЙ АСПЕКТ
В данной статье анализируются международно-правовые основы внедрения общечеловеческих ценностей и прав человека в современную систему образования. Право на образование рассматривается в тесной взаимосвязи с принципами человеческого достоинства, равенства, свободы, справедливости и недопущения дискриминации. Особое внимание уделяется теоретическим и практическим аспектам образования, основанного на правах человека, вопросам инклюзивного образования, гендерного равенства, защиты наилучших интересов ребенка, а также правовым рискам, возникающим в условиях цифровизации образовательной среды. В статье рассматривается роль международных документов ООН, ЮНЕСКО и других организаций в формировании современных образовательных стандартов. Для Кыргызской Республики основными задачами определены обновление содержания образования, повышение правовой компетентности педагогов, развитие правовой культуры обучающихся и создание образовательной среды, основанной на уважении прав человека и демократических ценностей.
общечеловеческие ценности, права человека, право на образование, международное право, инклюзивное образование, правовая культура, гендерное равенство.
UNIVERSAL HUMAN VALUES AND HUMAN RIGHTS IN THE MODERN EDUCATION SYSTEM: AN INTERNATIONAL LEGAL ASPECT
This article analyzes the international legal foundations for integrating universal human values and human rights into the modern education system. The right to education is examined in close connection with the principles of human dignity, equality, freedom, justice, and non-discrimination. Particular attention is paid to the theoretical and practical aspects of human rights-based education, inclusive education, gender equality, the protection of the best interests of the child, and legal challenges arising within the digital educational environment. The study also highlights the role of international legal instruments adopted by the United Nations, UNESCO, and other international organizations in shaping contemporary educational standards. For Kyrgyzstan, the key priorities include updating curricula, improving teachers’ legal and professional competencies, strengthening legal culture among learners, and creating an educational environment grounded in respect for human rights, democratic values, and social inclusion. The findings emphasize the importance of aligning national educational policies with international human rights standards.
universal human values, human rights, right to education, international law, inclusive education, legal culture, gender equality.