«АЛТЫН КАЗЫК» ПРОГРАММАСЫ: 12 ЖЫЛДЫК БИЛИМ БЕРҮҮНҮН ФИЛОСОФИЯСЫ
Литература
- 1. Мамытов А. Окуучулардын окуу жетишкендиктерин жаңыча баалоо / А. Мамытов // Эл агартуу. – Б.; 2026. – №1
- 2. Токтомаметов А. Өзүмдү таанып өзгөрдүм / А. Токтомаметов. – Б., 2026. – 95-б.
- 3. “Улуттук дем – дүйнөлүк бийиктик” уңгужолу, КР Президентинин №369 жарлыгы (18.12.2024)
- 4. “Инсандын руханий-адеп-ахлактык өнүгүүсү жана дене тарбиясы” концепциясы, КР Президентинин №1 жарлыгы (29.01.2021)
- 5. “Кыргыз жараны” концепциясы, КР Президентинин №39 жарлыгы (13.11.2020)
- 6. “2022-2027-жылдарга улуттук наркты сактоо жана өнүктүрүү жөнүндө улуттук программаны бекитүү тууралуу” КР Президентинин №303 жарлыгы, 30.08.2022.
- 7. Токтомаметов А. Мугалим жана баалуулуктар же заманбап мугалим кандай болушу керек / А. Токтомаметов // Эл агартуу. – Б., 2025. – №5-6
- 8. Математика окуу китеби, 1-класс, 1-бөлүк / Тийна Лыхмус, Малле Сакс. – Avita басмаканасы .
- 9. Математика иш дептери, 1-класс / Кристина Сох, Челви Рамакришнан. – “Окуу китеби” басма үйү. – Б.: 2025. – 144 б.
Название на других языках
квалификациясын жогорулатуу жана кайра даярдоо республикалык институту. «АЛТЫН КАЗЫК» ПРОГРАММАСЫ: 12 ЖЫЛДЫК БИЛИМ БЕРҮҮНҮН ФИЛОСОФИЯСЫ
Макалада Кыргыз Республикасында билим берүү системасын жаңылоонун негизги багыты катары каралып жаткан 12 жылдык билим берүүгө өтүүнүн теориялык жана практикалык негиздери талданат. Өзгөчө көңүл «Алтын казык» программасынын философиясына, анын билим берүүдөгү жаңы багыттарына жана окуучунун инсандык өнүгүүсүн камсыз кылуудагы ролуна бурулат. Макалада салттуу билим берүүдөн компетенттүүлүккө негизделген окутууга өтүүнүн өзгөчөлүктөрү, билим берүү мазмунунун жаңыланышы, эмоциялык-инсандык компетенттүүлүктү өнүктүрүүнүн мааниси жана функционалдык сабаттуулукту калыптандыруу маселелери каралат. Ошондой эле 12 жылдык билим берүү шартында окуучулардын сынчыл ой жүгүртүүсүн, чыгармачылык жөндөмдөрүн жана социалдык көндүмдөрүн өнүктүрүүгө багытталган жаңы окуу тапшырмаларынын өзгөчөлүктөрү талдоого алынат. «Алтын казык» программасынын негизги идеялары жалпы билим берүү стандарттары жана PISA эл аралык изилдөөсүнүн талаптары менен байланышта каралып, окуу китептеринен жана окуу материалдарынан конкреттүү мисалдар аркылуу түшүндүрүлөт. Изилдөөдө 12 жылдык билим берүүнүн окуучуну өзгөрмөлүү дүйнөдө жашоого даярдоодогу мааниси жана анын билим берүүнүн сапатын жогорулатуудагы орду белгиленет.
12 жылдык билим берүү, «Алтын казык» программасы, билим берүү философиясы, баалуулуктар, компетенттүүлүккө негизделген окутуу, эмоциялык-инсандык компетенттүүлүк, функционалдык сабаттуулук, билим берүү стандарттары, PISA, окуу тапшырмалары.
ПРОГРАММА «АЛТЫН КАЗЫК»: ФИЛОСОФИЯ 12-ЛЕТНЕГО ОБРАЗОВАНИЯ
В статье анализируются теоретические и практические основы перехода системы образования Кыргызской Республики на 12-летнее обучение как одного из ключевых направлений модернизации образования. Особое внимание уделяется философии программы «Алтын казык», ее ценностным ориентирам и роли в обеспечении личностного развития учащихся. Рассматриваются особенности перехода от традиционной модели обучения к компетентностному подходу, обновление содержания образования, значение формирования эмоционально-личностной компетентности и функциональной грамотности обучающихся. Анализируются новые типы учебных заданий, направленные на развитие критического мышления, творческих способностей и социальных навыков школьников. Основные идеи программы «Алтын казык» раскрываются в контексте государственных образовательных стандартов и требований международного исследования PISA. Для подтверждения рассматриваемых положений приводятся конкретные примеры из учебников и учебно-методических материалов. Подчеркивается значение 12-летнего образования в подготовке учащихся к жизни в условиях быстро меняющегося мира и в повышении качества образования.
12-летнее образование, программа «Алтын казык», философия образования, ценности, компетентностный подход, эмоционально-личностная компетентность, функциональная грамотность, образовательные стандарты, PISA, учебные задания.
THE ALTYN KAZYK PROGRAM: A PHILOSOPHY OF 12-YEAR EDUCATION
This article examines the theoretical and practical foundations of the transition to a 12-year education system in the Kyrgyz Republic as a key direction of educational reform and modernization. Particular attention is paid to the philosophy of the Altyn Kazyk Program, its value-based orientation, and its role in supporting the holistic development of learners. The article discusses the shift from traditional knowledge-based instruction to a competency-based approach, the renewal of educational content, and the importance of developing emotional-personal competencies and functional literacy. Special emphasis is placed on innovative learning tasks designed to foster critical thinking, creativity, problem-solving abilities, and social skills among students. The core principles of the Altyn Kazyk Program are analyzed in relation to national educational standards and the requirements of the international PISA assessment framework. Specific examples from textbooks and instructional materials are provided to illustrate the implementation of these principles in educational practice. The study highlights the significance of the 12-year education model in preparing students for the challenges of a rapidly changing world and in improving the overall quality and effectiveness of education.
12-year education, Altyn Kazyk Program, philosophy of education, values, competency-based education, emotional-personal competence, functional literacy, educational standards, PISA, learning tasks.